علم در جهان اسلام
ن مستند سه قسمتی، توسط پرفسور جیم الخلیلی، فیزیک دان انگلیسی و رییس کنونی انجمن هیومنیست های بریتانیا آماده شده. در این مستند به پیشینه درخشان مسلمانان در دانش می پردازد. الخلیلی که خود عراقی الاصل است به راحتی می تواند به عربی بخواند و بنویسد و برای همین کار زیبایی از آب در آمده.
تصویری که الخلیلی از اسلام بعد از گسترش فوق العاده اش در جهان ارایه می کند برای من یک نکته قابل توجه داشت: امویان و عباسیون، دو سلسله ای که وارث امپراطوری اسلامی شدند، مردمانی آسان گیر، علاقه مند به علم، مداراجو و کمابیش با فرهنگ بودند. خلفای مسلمین، علاقه ای غیرعادی به دانش نشان می دادند. در زمان عباسیون، المجلس، که شکل ابتدایی سالون های قرن هجدهم فرانسه بود، محل تبادل عقاید و دانش، بدون در نظر گرفتن پیشینه مذهبی افراد بود. با حمایت مالی فوق العاده آنها بود که نهضت «ترجمه»، عملا تمام دانش موجود در جهان را به امپراطوری اسلامی تزریق کرد. مشهور است که خلیفه عباسی برای هر کسی که می توانست کتابی جدید به گنجینه کتاب او اضافه بکند، هم وزن کتاب طلا می داد. عباسیون، متخصصین اداره امپراطوری بودند و این را به مدد تمرکز بر به دست آوردن علوم متحقق کرده بودند. اما اکثر خلفای عباسی، علاقه ای شخصی هم به دانش داشتند. مامون (؟) مشخصا عاشق نقشه کشی بود و حمایت مالی که او از متخصصین کرد، باعث کشف و بهبود نقشه های دنیا و همین طور اندازه گیری قطر زمین با دقت نیم درصد توسط بیرونی شد. دربار خلفا، محل رفت و آمد دانشمندان بود و به سبک دربار های اروپایی قرون میانه، دانشمندان مستمری های مکفی از ثروتمندان و یا شخص خلیفه می گرفتند. به زبان ساده، آنها متوجه قدرتی که دانش در اختیار می گذارد شدند.
در مقابل هیچ اثری از ائمه اطهار شیعیان نیست. بغداد، کمی بعد از ظهور اسلام، با ساختاری نو و مدرن ساخته می شود و به زودی محل تلاقی همه فرهنگ ها و ادیان قرار می گیرد. برعکس مکه و مدینه (محل استقرار ائمه شیعیان)، مکانی عقب افتاده است که مرتب علیه دنیوی بودن خلفای بغداد تبلیغ می کنند و خواستار نابود کردن اثار دانش به شیوه خلفای راشدین، و قطع مدارا با یهودی و نصارا ست.
تصویر آشناست؟ بله، وارثین واقعی شیعیان، همین طالبان ایرانی و افغانی اند. ائمه اطهار شیعیان بیش از همه به شهید اسامه بن لادن شبیه هستند که از قعر عقب افتادگی و با تکیه به کلام اله می خواست هر آنچه بقیه رشته اند را پنبه بکند. خوش شانسی ما بود که مرکز تمدن از بغداد کمی به سمت مغرب جا به جا شده بود و گرنه معلوم نبود دوباره بازی را به خاندان عصمت و طهارت واگذار نکنیم و به قرون تاریک بازنگردیم.
